Dzi\u015b mamy Dzie\u0144 Walki z Prokrastynacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W sumie zastanawiam si\u0119, czemu nie wypada on 31 grudnia – najp\u00f3\u017aniej jak si\u0119 da, ale kiedy si\u0119 lepiej nad tym zastanowi\u0107, to pocz\u0105tek wrze\u015bnia te\u017c ma tu sens. Koniec wakacji, koniec sezonu urlopowego, powr\u00f3t do pracy, powr\u00f3t do szko\u0142y. Nowe zadania i nowe obowi\u0105zki przynosz\u0105 dodatkowy stres i prokuruj\u0105 znane nam zmagania z odk\u0142adaniem wszystkiego na p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli mia\u0142e\u015b kiedy\u015b problem ze zmuszeniem si\u0119 do zrobienia rzeczy, kt\u00f3re trzeba by\u0142o i nale\u017ca\u0142o zrobi\u0107, to do\u015bwiadczy\u0142e\u015b prokrastynacji (\u0142ac. procrastinare<\/em> – dos\u0142ownie: „odk\u0142ada\u0107 na jutro). Kiedy poddajesz si\u0119 prokrastynacji, to zamiast wykonywa\u0107 wa\u017cne i maj\u0105ce znaczenie czynno\u015bci, oddajesz si\u0119 najcz\u0119\u015bciej jakim\u015b trywialnym, pobocznym zaj\u0119ciom. W takich chwilach nawet sprz\u0105tanie przed rozpocz\u0119ciem wa\u017cnego zadania wydaje si\u0119 ca\u0142kiem przyjemne.<\/p>\n\n\n\n Prokrastynacja nie jest tym samym co lenistwo – osoby j\u0105 uprawiaj\u0105ce wiedz\u0105, \u017ce powinny wykona\u0107 jakie\u015b dzia\u0142anie i w odr\u00f3\u017cnieniu od leniuch\u00f3w chc\u0105 je wykona\u0107, ale nie potrafi\u0105 si\u0119 do niego zmusi\u0107 i go zacz\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n Prokrastynacja nie jest tym samym co kunktatorstwo. Kwintus Fabiusz Maksimus, w\u00f3dz rzymski zwany „Kunktatorem” (\u0142ac. „zwlekaj\u0105cym”), celowo odwleka\u0142 bitw\u0119 z Hannibalem, b\u0119d\u0105c \u015bwiadomym jego przewagi. \u015awiadomie gra\u0142 na zw\u0142ok\u0119.<\/p>\n\n\n\n Prokrastynacja nie jest te\u017c tym samym co relaks – trudno odpoczywa\u0107, kiedy praca czeka. Powiedzenie – „co masz zrobi\u0107 dzisiaj, zr\u00f3b pojutrze, b\u0119dziesz mia\u0142 dwa dni odpoczynku”, to raczej dewiza lenia, a nie strapionego prokrastynatora. Zreszt\u0105 jak pisa\u0142em we wpisie „Jak by\u0107 leniwym”<\/strong> – nawet le\u0144 musi si\u0119 nie\u017ale nam\u0119czy\u0107, aby nic nie robi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Wielu z nas odk\u0142ada zadania na ostatni moment twierdz\u0105c, \u017ce lepiej pracuj\u0105 pod presj\u0105 – kiedy ju\u017c to „musz\u0119” zapuka do drzwi z obstaw\u0105 termin\u00f3w i konsekwencji. A tak naprawd\u0119 jest odwrotnie – odk\u0142adanie wszystkiego na ostatni moment powoduje niepotrzebny stres, poczucie winy i nieefektywno\u015b\u0107. Wszystko niestety zajmuje wi\u0119cej czasu, ni\u017c si\u0119 spodziewamy – to Prawo Hofstadtera.<\/p>\n\n\n\n Pisa\u0142em ju\u017c tutaj wielokrotnie, \u017ce w obliczu \u015bmierci ludzie \u017ca\u0142uj\u0105 nie tego co zrobili (jakkolwiek by\u0142oby to nieudane), ale tego czego nie zrobili. Bo odk\u0142adali to, bo bali si\u0119 zacz\u0105\u0107, bo zajmowali si\u0119 czym\u015b nieistotnym. „\u017bycie to co\u015b, co przytrafia si\u0119 nam, kiedy jeste\u015bmy zaj\u0119ci innymi sprawami” – m\u00f3wi znane powiedzenie. A w ci\u0105gu ostatnich 100 lat d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia przeci\u0119tnego cz\u0142owieka wyd\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 niemal dwukrotnie.<\/p>\n\n\n\n Wszelka dost\u0119pna wiedza jest obecnie odleg\u0142a zaledwie o jedno klikni\u0119cie. Pomijaj\u0105c pandemie, mo\u017cemy podr\u00f3\u017cowa\u0107 gdzie chcemy, mo\u017cemy pracowa\u0107 zdalnie, uczy\u0107 si\u0119 zdalnie – mo\u017cliwo\u015bci s\u0105 niemal nieograniczone. Dopada nas natomiast coraz cz\u0119\u015bciej parali\u017c decyzyjny (decision paralysis<\/em>) i \u015bmier\u0107 przez analiz\u0119 (death by analysis<\/em>) – czym si\u0119 zaj\u0105\u0107, od czego zacz\u0105\u0107? Nie ma ju\u017c dzi\u015b jednej jasnej drogi, nikt nie jest nam w stanie nic konstruktywnego podpowiedzie\u0107, a mnogo\u015b\u0107 opcji wcale nie czyni nas szcz\u0119\u015bliwszymi. Odwlekamy wi\u0119c zmiany, odwlekamy dzia\u0142ania, odwlekamy decyzje – r\u00f3wnie\u017c w wyniku „Awersji do ryzyka”<\/strong>, o kt\u00f3rej pisa\u0142em ostatnio. A czas jest naszym jedynym aktywem, kt\u00f3rego nie da si\u0119 kupi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Temat prokrastynacji zaz\u0119bia si\u0119 z wieloma ciekawymi w\u0105tkami z zakresu psychologii, ekonomii i zarz\u0105dzania. Badania wskazuj\u0105, \u017ce zewn\u0119trzna motywacja (extrensic motivation<\/em>) – w postaci pieni\u0119dzy, s\u0142awy, statusu itd. ma kr\u00f3tkie nogi. Wewn\u0119trzna motywacja (intrinsic motivation<\/em>), szczeg\u00f3lnie w jej odmianie nastawionej na czynno\u015b\u0107 i proces (journey<\/em>) a nie cel (goal<\/em>) czyni ludzi szcz\u0119\u015bliwszymi i bardziej wydajnymi. Kiedy lubisz to co robisz, b\u0119dziesz mia\u0142 mniejsz\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do odwlekania.<\/p>\n\n\n\n Pisa\u0142em ju\u017c we wpisie „Motywacja”<\/strong>, \u017ce jest ona silnie sprz\u0119\u017cona zwrotnie z dzia\u0142aniem. Dzia\u0142amy bo jeste\u015bmy zmotywowani, ale jeste\u015bmy zmotywowani bo dzia\u0142amy. W tym sensie nawyki s\u0105 bardzo przydatne do pokonania prokrastynacji – uwalniaj\u0105 bowiem nasze zasoby umys\u0142owe. Si\u0142a woli jest jak mi\u0119sie\u0144 i tak jak on ulega wyczerpaniu (tzw. willpower depletion<\/em>) je\u015bli musimy w ci\u0105gu dnia zmusi\u0107 si\u0119 do lub powstrzyma\u0107 si\u0119 przed robieniem zbyt wielu rzeczy. Im bardziej przejdziemy tu na tryb automatyczny dzia\u0142ania lub skupimy si\u0119 tylko na kilku wybranych najwa\u017cniejszych zadaniach (patrz wpis: „Zasada Pareta”<\/strong>) tym lepiej.<\/p>\n\n\n\n Nie chcia\u0142bym, aby\u015b odk\u0142ada\u0142 lektur\u0119 tego wpisu na p\u00f3\u017aniej, dlatego b\u0119d\u0119 zmierza\u0142 do ko\u0144ca i do konkluzji. We wszystkich poradnikach dotycz\u0105cych walki z prokrastynacj\u0105 – r\u00f3wnie\u017c tych wpisuj\u0105cych si\u0119 w modny ostatnio trend opatrywania tytu\u0142\u00f3w ksi\u0105\u017cek przekle\u0144stwami („get sh…t done<\/em>” itd.) pojawia si\u0119 jedna kluczowa porada, czy psychologiczna sztuczka.<\/p>\n\n\n\n Tak zwany Efekt Zeigarnika opera si\u0119 na obserwacji, \u017ce pami\u0119tamy zadania nieuko\u0144czone du\u017co lepiej ni\u017c te uko\u0144czone. \u201eLepiej\u201d oznacza w tym przypadku oko\u0142o 90%. Rosjanin Bluma Zeigarnik obserwowa\u0142 z ciekawo\u015bci\u0105 kelner\u00f3w w wiede\u0144skiej restauracji w latach 20-tych XX wieku. Potrafili oni zapami\u0119ta\u0107 nawet kilkana\u015bcie otwartych zam\u00f3wie\u0144, ale b\u0142yskawicznie kasowali z pami\u0119ci zam\u00f3wienia ju\u017c zrealizowane. Do tego stopnia, \u017ce nie byli w stanie ich szczeg\u00f3\u0142owo odtworzy\u0107 ju\u017c kilka sekund po ich zamkni\u0119ciu. To tak, jakby umys\u0142 chcia\u0142 koniecznie wyczy\u015bci\u0107 zadania z listy, pozby\u0107 si\u0119 ich i tylko na to czeka\u0142.<\/p>\n\n\n\n St\u0105d najlepszym lekiem na prokrastynacj\u0119 jest podj\u0119cie nawet \u015bmiesznie ma\u0142ego dzia\u0142ania pozostaj\u0105cego w zakresie zadania, kt\u00f3re chcemy wykona\u0107. Raz uruchomiony proces i zadanie rz\u0105dzi si\u0119 od tej pory Efektem Zeigarnika. Zaczyna obci\u0105\u017ca\u0107 umys\u0142 i pami\u0119\u0107 zmuszaj\u0105c nas tym samym do wykonania kolejnych krok\u00f3w i jego uko\u0144czenia.<\/p>\n\n\n\n W ten spos\u00f3b zacz\u0105\u0142em i sko\u0144czy\u0142em dzisiejszy wpis.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzi\u015b mamy Dzie\u0144 Walki z Prokrastynacj\u0105. W sumie zastanawiam si\u0119, czemu nie wypada on 31 grudnia – najp\u00f3\u017aniej jak si\u0119 da, ale kiedy si\u0119 lepiej nad tym zastanowi\u0107, to pocz\u0105tek wrze\u015bnia te\u017c ma tu sens. Koniec wakacji, koniec sezonu urlopowego, powr\u00f3t do pracy, powr\u00f3t do szko\u0142y. Nowe zadania i nowe obowi\u0105zki przynosz\u0105 dodatkowy stres i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1136,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,8],"tags":[],"class_list":["post-1135","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-punkt-widzenia","category-styl-zycia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1135"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1358,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1135\/revisions\/1358"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}