{"id":1186,"date":"2021-09-16T20:08:49","date_gmt":"2021-09-16T18:08:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/?p=1186"},"modified":"2022-02-08T07:57:57","modified_gmt":"2022-02-08T06:57:57","slug":"prawo-galla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/?p=1186","title":{"rendered":"Prawo Galla"},"content":{"rendered":"\n

W ostatnich wpisach porusza\u0142em temat praw i zasad rz\u0105dz\u0105cych \u015bwiatem ludzi. Jest to z\u0142o\u017cony system zale\u017cno\u015bci, psychologicznych fenomen\u00f3w i nieintuicyjnych zjawisk. Pisa\u0142em ju\u017c mi\u0119dzy innymi o Zasadzie Pareta<\/a><\/strong>, Prawie malej\u0105cych korzy\u015bci<\/a><\/strong>, Prawie Parkinsona<\/a><\/strong>, Efekcie Pigmaliona<\/a><\/strong>, Syndromie oszusta<\/a><\/strong>, Awersji do ryzyka<\/a><\/strong>, a na kolejne wskazywa\u0142em opisuj\u0105c inne tematy – jak efekt Dunninga-Krugera we wpisie Besserwisser<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3wi\u0105c o z\u0142o\u017conych systemach wspomnijmy dzi\u015b o prawie Galla. John Gall<\/strong> by\u0142 lekarzem pediatr\u0105, kt\u00f3ry w swojej pracy naukowej zajmowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie problemami w rozwoju i zachowaniach dzieci. Ka\u017cdy rodzic wie, \u017ce to temat rzeka, kt\u00f3ry mo\u017ce wype\u0142ni\u0107 i kilka karier. Gall interesowa\u0142 si\u0119 natomiast tak\u017ce, jak ka\u017cdy inteligentny cz\u0142owiek, wieloma innymi sprawami – nawet spoza swojego kr\u0119gu zawodowego. Jedn\u0105 z nich by\u0142o dzia\u0142anie z\u0142o\u017conych system\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W swojej ksi\u0105\u017cce z 1975 roku Systematics: How Systems Work and Especially How They Fail<\/em><\/strong> (brak polskiego wydania) opisa\u0142 wiele problem\u00f3w z zakresu dzia\u0142ania takich system\u00f3w – inspiruj\u0105c przy tym innych autor\u00f3w z tego samego pokolenia, takich jak Charles Perrow, do przyjrzenia si\u0119 r\u00f3\u017cnym spektakularnym systemowym pora\u017ckom. O podobny temat w kontek\u015bcie przemys\u0142owych katastrof zahaczy\u0142em ju\u017c we wpisie Meltdown<\/a><\/strong>. Systemow\u0105 pora\u017ck\u0105 z\u0142o\u017conych system\u00f3w by\u0142a te\u017c cho\u0107by katastrofa opisana we wpisie Challenger<\/a><\/strong>, czy Nie buduj poni\u017cej tego punktu<\/a><\/strong>. I na pewno starczy mi temat\u00f3w na kolejne.<\/p>\n\n\n\n

Prawo Galla, wyinterpretowane z jego analiz jest pochwa\u0142\u0105 prostych system\u00f3w i rozwi\u0105za\u0144, a zaczyna nast\u0119puj\u0105co – du\u017ce i skomplikowane systemy s\u0105 ekstremalnie trudne do zaprojektowania w spos\u00f3b prawid\u0142owy, niezale\u017cnie od skali wysi\u0142k\u00f3w i dobrych intencji.<\/p>\n\n\n\n

Gall buduje na tej podstawie nast\u0119puj\u0105cy wniosek. Skomplikowany i z\u0142o\u017cony system, kt\u00f3ry dzia\u0142a dobrze, niezawodnie powsta\u0142 najpierw z ewolucji prostego systemu, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 prawid\u0142owo i si\u0119 sprawdzi\u0142. Z\u0142o\u017cony system zaprojektowany od zera nigdy nie b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 prawid\u0142owo i \u017cadna liczba poprawek tu nie pomo\u017ce. Musisz zacz\u0105\u0107 od prostego systemu.<\/p>\n\n\n\n

Dla wszystkich perfekcjonist\u00f3w my\u015bl taka jest na pewno wyzwalaj\u0105ca. Powt\u00f3rzmy wi\u0119c – nie da si\u0119 od zera stworzy\u0107 dzia\u0142aj\u0105cego i skomplikowanego systemu. Musi on naturalnie wyewoluowa\u0107 z prostych i sprawdzonych w praktyce rozwi\u0105za\u0144. Wszystko inne jest porywaniem si\u0119 z motyk\u0105 na s\u0142o\u0144ce.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chcesz stworzy\u0107 system, kt\u00f3ry dzia\u0142a pami\u0119taj o prawie Galla, albo jeste\u015b ska\u017cany na pora\u017ck\u0119 i wypalenie. Ci co bardziej humorystycznie nastawieni do sprawy znaj\u0105 to z w\u0142asnej pracy – nigdy nie ma czasu, aby zrobi\u0107 projekt idealnie za pierwszym razem, ale zawsze jest wystarczaj\u0105co du\u017co czasu, aby go potem przerabia\u0107 i poprawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

To dlatego systemy operacyjne w komputerach bezustannie ewoluuj\u0105. Gdyby Bill Gates, wybitny oportunista, po rozmowie z Jackiem Samsem z IBM<\/em> w 1980 roku naprawd\u0119 uwa\u017ca\u0142, \u017ce stworzenie od podstaw idealnego systemu operacyjnego ze wszystkimi docelowymi funkcjonalno\u015bciami jest mo\u017cliwe, to nigdy nie podj\u0105\u0142by si\u0119 zleconej mu pracy nad wyprodukowaniem MS-DOS<\/em> i nigdy nie zosta\u0142by miliarderem. Wystarczy\u0142o mu stworzy\u0107 (czy te\u017c tw\u00f3rczo rozwin\u0105\u0107 na bazie dotychczasowych koncepcji) w terminie prosty system, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142, a reszt\u0119 mo\u017cna by\u0142o poprawi\u0107 i ulepszy\u0107 p\u00f3\u017aniej. Jak kwituje to inny przedstawiciel podobnego typu osobowo\u015bci Mark Zuckerberg z Facebooka<\/em> – better done, than perfect<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

To dlatego ewoluuj\u0105 te\u017c wszystkie co bardziej z\u0142o\u017cone produkty. Ka\u017cda iteracja telefonu, samochodu, a nawet sprz\u0119tu gospodarstwa domowego ma w sobie jakie\u015b nowe dodatki i usprawnienia. Zazwyczaj w tych punktach, gdzie poprzednie zawiod\u0142y, co zmusi\u0142o nas do kupienia tych kolejnych wersji. O tym tak\u017ce ju\u017c pisa\u0142em – zobacz: Ewolucja lub wymarcie<\/a><\/strong> oraz B\u0142\u0105d prze\u017cywalno\u015bci<\/a><\/strong>. I dlatego tak ma\u0142o wiary nale\u017cy pok\u0142ada\u0107 na przyk\u0142ad w planach stworzenia od zera, bez \u017cadnego zaplecza, polskiego samochodu elektrycznego. Prawo Galla jest tu jednoznaczne – nie zbuduje si\u0119 dzia\u0142aj\u0105cego skomplikowanego systemu lub produktu bez \u017cadnych do\u015bwiadcze\u0144 oraz uprzedniego mozolnego rozwijania system\u00f3w prostych.<\/p>\n\n\n\n

Michael Crichton<\/strong>, kt\u00f3ry w swoich ksi\u0105\u017ckach wielokrotnie opisywa\u0142 przera\u017caj\u0105ce rezultaty \u015bcierania si\u0119 cz\u0142owieka z nowymi, z\u0142o\u017conymi technologiami (kt\u00f3re mia\u0142y dzia\u0142a\u0107 idealnie) – jak np. in\u017cynieri\u0105 genetyczn\u0105 w „Parku Jurajskim” (Jurassic Park<\/em>)<\/strong>, robotyk\u0105 w ksi\u0105\u017cce „\u015awiat Dzikiego Zachodu” (Westworld<\/em>)<\/strong>, czy nanotechnologi\u0105 w ksi\u0105\u017cce „R\u00f3j” (Prey<\/em>)<\/strong> wzi\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c na warsztat maszyny powszechnego u\u017cytku – samoloty pasa\u017cerskie.<\/p>\n\n\n\n

W ksi\u0105\u017cce „Norton N22” (Airframe<\/em>)<\/strong> z 1996 roku opisuje z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 takiego samolotu. Ustami bohaterki Casey Singleton zaczyna od prowokacyjnego stwierdzenia, \u017ce w por\u00f3wnaniu z samolotami, samochody osobowe to \u017cart. M\u00f3wi\u0105c o samochodach (z lat 90-tych XX wieku) wskazuje, \u017ce dowolny osobowy Pontiac<\/em> sk\u0142ada si\u0119 z 5 tysi\u0119cy cz\u0119\u015bci, a jego z\u0142o\u017cenie zajmuje dwie zmiany – 16 godzin. A przecie\u017c ju\u017c stworzenie samochodu to spory wyczyn. Tymczasem zbudowanie du\u017cego samolotu pasa\u017cerskiego to zupe\u0142nie inny poziom wyzwa\u0144 – samolot sk\u0142ada si\u0119 z miliona cz\u0119\u015bci, a jego z\u0142o\u017cenie zajmuje 75 dni roboczych.<\/p>\n\n\n\n

A mimo to – je\u015bli wsi\u0105dziesz do takiego „prostego” Pontiaca i b\u0119dziesz nim je\u017adzi\u0142 bez przerwy od rana do nocy, to zepsuje si\u0119 po kilku miesi\u0105cach. Tymczasem samoloty s\u0105 projektowane tak, aby lata\u0107 w\u0142a\u015bnie niemal bez przerwy ca\u0142ymi dniami i wytrzyma\u0107 co najmniej 20 lat bez generalnego serwisu. Pokonuj\u0105 w tym czasie bez usterki miliony kilometr\u00f3w. Wiele z nich dzia\u0142a d\u0142u\u017cej – istniej\u0105 samoloty wojskowe, takie jak bombowce strategiczne Boeing B-52 Stratofortress<\/em>, kt\u00f3re pozostaj\u0105 w czynnej s\u0142u\u017cbie od ponad 50 lat. A wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od drewniano-p\u0142\u00f3ciennych samolocik\u00f3w oblatywanych od pocz\u0105tku XX wieku. Nikt nie porwa\u0142 si\u0119 od razu na zbudowanie Boeinga 747<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Pozostaj\u0105c w klimacie powy\u017cszego przyk\u0142adu – s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce prawdopodobie\u0144stwo powstania \u017cycia na Ziemi by\u0142o r\u00f3wnie wysokie (czytaj: niskie) jak to, \u017ce tr\u0105ba powietrzna, kt\u00f3ra wpadnie na z\u0142omowisko pozostawi po sobie gotowego Jumbo-Jeta<\/em>. \u017bycie rz\u0105dzi si\u0119 jednak prawem Galla i mozolnym prawem ewolucji. Zaczyna\u0142o przecie\u017c skromnie – od bardzo prostych system\u00f3w. I mia\u0142o miliardy lat na ulepszenia.<\/p>\n\n\n\n

Albo patrz\u0105c na to od strony wiary – B\u00f3g jest jedyn\u0105 istot\u0105, kt\u00f3rej to prawo nie dotyczy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ostatnich wpisach porusza\u0142em temat praw i zasad rz\u0105dz\u0105cych \u015bwiatem ludzi. Jest to z\u0142o\u017cony system zale\u017cno\u015bci, psychologicznych fenomen\u00f3w i nieintuicyjnych zjawisk. Pisa\u0142em ju\u017c mi\u0119dzy innymi o Zasadzie Pareta, Prawie malej\u0105cych korzy\u015bci, Prawie Parkinsona, Efekcie Pigmaliona, Syndromie oszusta, Awersji do ryzyka, a na kolejne wskazywa\u0142em opisuj\u0105c inne tematy – jak efekt Dunninga-Krugera we wpisie Besserwisser. M\u00f3wi\u0105c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1189,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,8],"tags":[],"class_list":["post-1186","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-punkt-widzenia","category-styl-zycia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1186"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1855,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1186\/revisions\/1855"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}