{"id":1677,"date":"2022-01-18T19:24:52","date_gmt":"2022-01-18T18:24:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/?p=1677"},"modified":"2022-02-09T16:40:04","modified_gmt":"2022-02-09T15:40:04","slug":"cliffhanger","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/?p=1677","title":{"rendered":"Cliffhanger"},"content":{"rendered":"\n

Cliffhanger<\/em> – dos\u0142ownie: „zawieszenie na kraw\u0119dzi klifu”. Zabieg fabularny, polegaj\u0105cy na nag\u0142ym zawieszeniu akcji w sytuacji pe\u0142nej napi\u0119cia, w kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wni bohaterowie znajduj\u0105 si\u0119 w trudnej sytuacji, nawet zagro\u017cenia \u017cycia. Element suspensu.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug definicji naukowych, dobry suspens sk\u0142ada si\u0119 ze: strachu, nadziei i \u201epoznawczego stanu niepewno\u015bci\u201d. Cliffhanger<\/em> stawia szczeg\u00f3lny nacisk na to ostatnie. Znamy to i bez odwo\u0142ywania si\u0119 do bada\u0144. I w gruncie rzeczy uwielbiamy.<\/p>\n\n\n\n

Znany przyk\u0142ad literacki to domniemana \u015bmier\u0107 Sherlocka Holmesa w opowiadaniu „Ostatnia zagadka”<\/strong> (The Final Problem<\/em>)<\/strong> – pierwszy raz opublikowanym w The Strand Magazine<\/em> w grudniu 1893 roku. Arthur Conan Doyle<\/strong> chcia\u0142 w ten spos\u00f3b definitywnie rozsta\u0107 si\u0119 z detektywem nad detektywami i kontynuowa\u0107 karier\u0119 literack\u0105 na innym polu. Nie uda\u0142o si\u0119. Pro\u015bby i gro\u017aby czytelnik\u00f3w zmusi\u0142y go ostatecznie do wskrzeszenia Holmesa i kontynuowania jego przygody.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy cliffhanger<\/em> uda\u0142 si\u0119 zatem nieco przypadkowo. Ale by\u0142 zawieszeniem nad przepa\u015bci\u0105 w sensie dos\u0142ownym. W zako\u0144czeniu Doktor Watson dostrzega \u015blady walki Sherlocka Homesa z profesorem Moriaty’m zmierzaj\u0105ce do przepa\u015bci nad wodospadem Reichenbach w Szwajcarii. Kroki biegn\u0105 tylko w jedn\u0105 stron\u0119. Czy spadli? Czy Holmes zgin\u0105\u0142? Same pytania, \u017cadnych odpowiedzi.<\/p>\n\n\n\n

Zapadaj\u0105cy dobrze w pami\u0119\u0107 przyk\u0142ad z literatury polskiej to s\u0142owa: „Bar… wzi\u0119ty!”, ko\u0144cz\u0105ce I tom „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

W kinematografii klasyczny cliffhanger<\/em> (w sensie dos\u0142ownym) to wspominana przeze mnie we wpisie „Podzia\u0142 \u0142up\u00f3w”<\/strong> scena z filmu „W\u0142oska robota” (The Italian Job<\/em>)<\/strong> Petera Collinsona z 1969 roku. Film wie\u0144czy scena przedstawiaj\u0105ca balansuj\u0105cy na kraw\u0119dzi przepa\u015bci autobus ze skradzionym \u0142adunkiem z\u0142ota.<\/p>\n\n\n\n

Ale swego czasu najbardziej znany cliffhanger<\/em> w dziejach rozrywki to nie dzie\u0142o literatury czy kina, ale telewizji.<\/p>\n\n\n\n

21 listopada 1980 roku, ponad 350 milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie zgromadzi\u0142o si\u0119 przez telewizorami, aby obejrze\u0107 Who Done It<\/em> – 58 odcinek popularnego serialu „Dallas”<\/strong>. By\u0142a to flagowa opera mydlana stacji CBS<\/em> (primetime soap opera<\/em>) i jeden z motor\u00f3w nap\u0119dowych jej komercyjnego sukcesu w z\u0142otej erze telewizji.<\/p>\n\n\n\n

Szacuje si\u0119, \u017ce odcinek ten ogl\u0105da\u0142o 83-90 mln Amerykan\u00f3w, co stanowi\u0142o 75% ca\u0142ej widowni zgromadzonej przez telewizorami w USA. Rekord ten zosta\u0142 dot\u0105d pobity tylko raz – przez emisj\u0119 ostatniego odcinka serialu M*A*S*H<\/strong><\/em> w 1983 roku.<\/p>\n\n\n\n

Odcinek zawiera\u0142 odpowied\u017a na pytanie, kt\u00f3re od miesi\u0119cy by\u0142o na ustach wszystkich i sta\u0142o si\u0119 znan\u0105 fraz\u0105 marketingow\u0105 tamtych czas\u00f3w (catch phrase<\/em>) i tematem zwyczajowych rozm\u00f3w, np. w przerwach od pracy (water cooler chat<\/em>) – „Kto strzela\u0142 do J.R.?” (Who shot J.R.?<\/em>). Pytanie czeka\u0142o w zawieszeniu (tj. na kraw\u0119dzi klifu) od ko\u0144ca poprzedniego sezonu i emisji zaskakuj\u0105cego odcinka A House Divided<\/em> (21 marca 1980 roku).<\/p>\n\n\n\n

J. R. Ewing, magnat naftowy i jeden z bohater\u00f3w serialu grany przez Larry’ego Hagman’a, by\u0142 chciwym, oszuka\u0144czym i pozbawionym skrupu\u0142\u00f3w sukinkotem, ale jednak nie pozbawionym pewnego przewrotnego wdzi\u0119ku. Tacy bohaterowie uzale\u017cniaj\u0105 od siebie widz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Zainteresowanie intryg\u0105 i jej rozwi\u0105zaniem by\u0142o na ca\u0142ym \u015bwiecie ogromne i (umiej\u0119tnie podkr\u0119cane przez stacj\u0119 CBS<\/em>) przerodzi\u0142o si\u0119 w medialny fenomen.<\/p>\n\n\n\n

Has\u0142o Who Shot J.R.?<\/em> i dowcipna podpowied\u017a: I Shot J.R.<\/em> – by\u0142y drukowane na koszulkach. W trwaj\u0105cych wyborach prezydenckich w USA w 1980 roku oba sztaby wskazywa\u0142y jednoznacznie na kontrkandydata. Producent serialu Leonard Katzman dostawa\u0142 telefony nawet od w\u0142adz pa\u0144stwowych z uprzejm\u0105, ale dosadn\u0105 pro\u015bb\u0105 o hint<\/em>. W dniu premiery odcinka zawieszono mi\u0119dzy innymi sesj\u0119 tureckiego parlamentu, aby pos\u0142owie mogli spokojnie go obejrze\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Od tego czasu nie ma ju\u017c dobrego serialu telewizyjnego bez dobrego cliffhanger’a<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

W dobie Internetu r\u00f3\u017cnica jest natomiast do\u015b\u0107 zasadnicza. W 1980 roku, aby pozna\u0107 odpowied\u017a nie by\u0142o innego wyj\u015bcia, ni\u017c (nie)cierpliwie czeka\u0107 i w\u0142\u0105czy\u0107 kana\u0142 CBS w pi\u0105tek o 22:00.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cliffhanger – dos\u0142ownie: „zawieszenie na kraw\u0119dzi klifu”. Zabieg fabularny, polegaj\u0105cy na nag\u0142ym zawieszeniu akcji w sytuacji pe\u0142nej napi\u0119cia, w kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wni bohaterowie znajduj\u0105 si\u0119 w trudnej sytuacji, nawet zagro\u017cenia \u017cycia. Element suspensu. Wed\u0142ug definicji naukowych, dobry suspens sk\u0142ada si\u0119 ze: strachu, nadziei i \u201epoznawczego stanu niepewno\u015bci\u201d. Cliffhanger stawia szczeg\u00f3lny nacisk na to ostatnie. Znamy to […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1678,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,16,9],"tags":[],"class_list":["post-1677","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czy-pamietasz","category-film-i-teatr","category-historie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1677","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1677"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1677\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1683,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1677\/revisions\/1683"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}