{"id":2108,"date":"2024-10-25T20:21:45","date_gmt":"2024-10-25T18:21:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/?p=2108"},"modified":"2024-10-25T20:21:45","modified_gmt":"2024-10-25T18:21:45","slug":"powrot-w-glebiny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/?p=2108","title":{"rendered":"Powr\u00f3t w g\u0142\u0119biny"},"content":{"rendered":"\n<p>W grudniu 1938 r., kuter dokonuj\u0105cy po\u0142ow\u00f3w u afryka\u0144skich wybrze\u017cy Kana\u0142u Mozambickiego jak co dzie\u0144 zarzuci\u0142 w g\u0142\u0119biny rybackie sieci. To co wy\u0142owi\u0142 z g\u0142\u0119boko\u015bci przesz\u0142o 80 metr\u00f3w wygl\u0105da\u0142o osobliwie i przywo\u0142a\u0142o na pok\u0142ad ca\u0142\u0105 za\u0142og\u0119 &#8211; by\u0142a to p\u00f3\u0142torametrowa ryba o wadze 57 kilogram\u00f3w, o du\u017cych \u0142uskach w kolorze stalowo b\u0142\u0119kitnym. Uwag\u0119 wszystkich od razu przyku\u0142 jeden szczeg\u00f3\u0142 &#8211; ryba ta mia\u0142a dziwne, nienapotkane wcze\u015bniej p\u0142etwy &#8211; przypominaj\u0105ce po\u0142\u0105czenie \u0142opat z kikutami. Kapitan wyczuwaj\u0105c, \u017ce sprawa mo\u017ce mie\u0107 naukowe znaczenie kaza\u0142 rych\u0142o umie\u015bci\u0107 j\u0105 w skrzyni z lodem.<br><br>Kiedy 22 grudnia kuter przybi\u0142 do portu nad Oceanem Indyjskim wezwano na pok\u0142ad kustosz miejscowego muzeum &#8211; pani\u0105 Courtenay-Latimer, znan\u0105 z poszukiwania interesuj\u0105cych morskich okaz\u00f3w. Dalej sprawy potoczy\u0142y si\u0119 szybko &#8211; pani kustosz wypreparowa\u0142a psuj\u0105c\u0105 si\u0119 ju\u017c ryb\u0119, sporz\u0105dzi\u0142a jej szkic i wys\u0142a\u0142a go do znanego uniwersyteckiego ichtiologa J.L.B Smitha, kt\u00f3ry oznaczy\u0142 ju\u017c w\u00f3wczas ponad 100 nowych gatunk\u00f3w. &#8222;<em>Gdybym spotka\u0142 na swojej drodze dinozaura, nie by\u0142bym bardziej zdumiony<\/em>&#8221; &#8211; mia\u0142 zrelacjonowa\u0107 to przypadkowe odkrycie uczony.<br><br>Spraw\u0119 uznano p\u00f3\u017aniej za jedno z najwi\u0119kszych zoologicznych odkry\u0107 naszych czas\u00f3w. <em>Latimeria chalumnae Smith<\/em> &#8211; nazwana na cze\u015b\u0107 wspomnianych naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy jako pierwsi j\u0105 opisali oraz uj\u015bcia rzeki, w pobli\u017cu kt\u00f3rej j\u0105 z\u0142owiono &#8211; by\u0142a uznawana za wymar\u0142\u0105 dziesi\u0105tki milion\u00f3w lat wcze\u015bniej. Ta ryba trzonop\u0142etwa, znana dot\u0105d jedynie z odcisk\u00f3w i skamienia\u0142ych szcz\u0105tk\u00f3w, stanowi\u0142a lini\u0119 wyj\u015bciow\u0105 wszystkich kr\u0119gowc\u00f3w l\u0105dowych.<br><br>Jej przodkowie, korzystaj\u0105c ze wspomnianych kikut\u00f3w wype\u0142zli na brzeg oceanu 400 milion\u00f3w lat temu i &#8211; jak si\u0119 wydawa\u0142o &#8211; nie ogl\u0105dali si\u0119 za siebie. Przez lata ewolucji ich osobliwe p\u0142etwy sta\u0142y si\u0119 naszymi r\u0119kami i nogami.<br><br>W 1952 r., po wielu poszukiwaniach uda\u0142o si\u0119 w ko\u0144cu z\u0142owi\u0107 a nast\u0119pnie zbada\u0107 tkanki mi\u0119kkie kolejnego egzemplarza, kt\u00f3rego naturalny habitat znajdowa\u0142 si\u0119 bardziej na p\u00f3\u0142noc i du\u017co g\u0142\u0119biej od miejsca, gdzie z\u0142owiono pierwszy okaz. Ryba wy\u0142owiona z g\u0142\u0119boko\u015bci 200 metr\u00f3w przez rybaka z Archipelagu Komor\u00f3w trafi\u0142a na targ i zosta\u0142aby niechybnie zjedzona (jak pewnie setki sztuk przed ni\u0105), gdyby kto\u015b nie por\u00f3wna\u0142 jej z rysunkiem na ulotce rozsy\u0142anej przez Smitha z obietnic\u0105 nagrody. Wkr\u00f3tce z targ\u00f3w zacz\u0119\u0142o znika\u0107 wszystko, co cho\u0107 troch\u0119 przypomina\u0142o legendarn\u0105 ryb\u0119 &#8211; znan\u0105 jak si\u0119 okaza\u0142o tubylcom od niepami\u0119tnych czas\u00f3w.<br><br>Trzeci\u0105 sztuk\u0119 z\u0142owi\u0142 w 1963 r. na w\u0119dk\u0119 rybak z wyspy Anjouan, po p\u00f3\u0142toragodzinnych zmaganiach &#8211; ci\u0105g na \u017cy\u0142ce by\u0142 tak silny, jakby szarpa\u0142 ni\u0105 rekin. R\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 wygl\u0105dem od z\u0142owionych wcze\u015bniej &#8211; ka\u017cdy egzemplarz mia\u0142 p\u0142etwy u\u0142o\u017cone inaczej, co potwierdza elastyczno\u015b\u0107 i gotowo\u015b\u0107 na dalsz\u0105 ewolucj\u0119 tych wczesnych zal\u0105\u017ck\u00f3w ko\u0144czyn &#8211; jakby natura sama wiedzia\u0142a dok\u0105d zmierza.<br><br>Latimeria z jakiego\u015b nieznanego powodu kapry\u015bnie zwr\u00f3ci\u0142a z linii ewolucyjnej, kt\u00f3ra przynios\u0142a sukces jej odwa\u017cnym przodkom i ich potomkom &#8211; pionierom ziemskiego \u017cycia. I zanurkowa\u0142a z powrotem w g\u0142\u0119biny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W grudniu 1938 r., kuter dokonuj\u0105cy po\u0142ow\u00f3w u afryka\u0144skich wybrze\u017cy Kana\u0142u Mozambickiego jak co dzie\u0144 zarzuci\u0142 w g\u0142\u0119biny rybackie sieci. To co wy\u0142owi\u0142 z g\u0142\u0119boko\u015bci przesz\u0142o 80 metr\u00f3w wygl\u0105da\u0142o osobliwie i przywo\u0142a\u0142o na pok\u0142ad ca\u0142\u0105 za\u0142og\u0119 &#8211; by\u0142a to p\u00f3\u0142torametrowa ryba o wadze 57 kilogram\u00f3w, o du\u017cych \u0142uskach w kolorze stalowo b\u0142\u0119kitnym. Uwag\u0119 wszystkich od [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2109,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,15,22,13],"tags":[],"class_list":["post-2108","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historie","category-natura","category-odkrycia","category-zwierzeta"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2108","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2108"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2108\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2110,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2108\/revisions\/2110"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2109"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}