{"id":2158,"date":"2025-01-15T14:55:08","date_gmt":"2025-01-15T13:55:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/?p=2158"},"modified":"2025-01-15T15:24:52","modified_gmt":"2025-01-15T14:24:52","slug":"kawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/?p=2158","title":{"rendered":"Kawa"},"content":{"rendered":"\n

Legenda g\u0142osi, \u017ce w po\u0142owie IX wieku pewien etiopski pasterz dostrzeg\u0142 dziwne pobudzenie w\u015br\u00f3d swoich k\u00f3z, kt\u00f3re zjad\u0142y owoce z drzewka kawowego (Coffea arabica<\/em>). Zainteresowany t\u0105 obserwacj\u0105 zani\u00f3s\u0142 zebrane owoce do \u015bwiat\u0142ych kap\u0142an\u00f3w, a ci zaparzyli z nich nap\u00f3j. Ten, kt\u00f3ry mia\u0142 zmieni\u0107 \u015bwiat.

Dzi\u015b jest to najbardziej popularna u\u017cywka, bez kt\u00f3rej za\u017cycia wielu z nas po prostu odmawia stani\u0119cia w szranki z codziennymi obowi\u0105zkami. Jej picie jest przemi\u0142ym rytua\u0142em – tak indywidualnym, jak i spo\u0142ecznym. Codziennym zwyczajem, kt\u00f3rego ciemniejszym rewersem jest oczywi\u015bcie przymus p\u0142yn\u0105cy z uzale\u017cnienia od zawartej w niej kofeiny – uzale\u017cnienia stosunkowo ma\u0142o zreszt\u0105 szkodliwego, pomijaj\u0105c negatywny wp\u0142yw na sen.

Zanim kawa zawita\u0142a do Europy, razem z ca\u0142ym post\u0119pem nap\u0119dzanym przez ludzi ju\u017c wcze\u015bniej w niej rozsmakowanych, czy od niej uzale\u017cnionych (koncentracja wymagaj\u0105ca np. wymy\u015blenia cyfr arabskich nie wzi\u0119\u0142a si\u0119 chyba sama z siebie), jedynym bezpiecznym napojem by\u0142y produkty sfermentowane. Oznacza\u0142o to, \u017ce wszyscy – od dzieci pocz\u0105wszy, a na robotnikach wykonuj\u0105cych wa\u017cne instalacje sko\u0144czywszy – byli permanentnie pod co najmniej lekkim, ale negatywnym wp\u0142ywem innej, mniej akceptowalnej dzi\u015b spo\u0142ecznie substancji.

Kawa, produkt sterylizuj\u0105cego wod\u0119 gotowania (podobnie jak herbata – te\u017c z kofein\u0105), okaza\u0142a si\u0119 doskona\u0142\u0105 alternatyw\u0105. A pod jej wp\u0142ywem mo\u017cna by\u0142o pracowa\u0107 d\u0142u\u017cej, wydajniej i r\u00f3wnie\u017c w porze nocnej – co prze\u0142ama\u0142o po raz pierwszy nasze ugruntowane rytmy dobowe i otworzy\u0142o nowe mo\u017cliwo\u015bci – tak biznesowe, jak i tw\u00f3rcze. Nie by\u0142oby, jak twierdzi wielu, Rewolucji przemys\u0142owej i kapitalizmu bez kawy. Nie by\u0142oby te\u017c kawiarni, jako miejsc spotka\u0144 i wymiany my\u015bli (prze\u0142omowych odkry\u0107 i zwyk\u0142ych plotek) – tego bezcennego pre-Internetu. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nasza cywilizacja bez kawy wygl\u0105da\u0142aby zupe\u0142nie inaczej.

Wszystko ma oczywi\u015bcie i swoj\u0105 ciemn\u0105 stron\u0119 – jak tropikalne plantacje uprawiane historycznie si\u0142ami niewolnik\u00f3w. Do dzi\u015b kawa pozostaje zreszt\u0105 notorycznie trudna w uprawie i dyktuje nam d\u0142ug\u0105 list\u0119 warunk\u00f3w do spe\u0142nienia i negatywnych zdarze\u0144 do unikni\u0119cia – jej aktualne, rekordowe ceny jasno tego dowodz\u0105.

Obecnie ponad 90% doros\u0142ych na \u015bwiecie pije kaw\u0119 codziennie, a dzieci do\u015b\u0107 powszechnie przyjmuj\u0105 kofein\u0119 w formie popularnych soft drink\u00f3w. „Przerwa na kaw\u0119”, jak\u0105 dobrze znamy (szczeg\u00f3lnie z pracy stacjonarnej), zosta\u0142a wymy\u015blona w latach 40-tych XX wieku w USA – jako forma z jednej strony odpoczynku dla pracownik\u00f3w i przyjemnej formy integracji, ale i – powtarzaj\u0105c nieco ironicznie za badaczami tematu – s\u0142u\u017cbowego przyjmowania legalnego „pobudzacza”, aby pracowa\u0107 d\u0142u\u017cej, lepiej i wydajniej, co w przetrzebionych wojn\u0105 zespo\u0142ach robotnik\u00f3w i pracownik\u00f3w umys\u0142owych tamtych czas\u00f3w nie by\u0142o wcale bez znaczenia. I tak pozostaje do dzi\u015b.

Sam zacz\u0105\u0142em pi\u0107 kaw\u0119 stosunkowo p\u00f3\u017ano w \u017cyciu. Wielokrotnie j\u0105 na pewien czas odstawia\u0142em, nieco ambicjonalnie i nierzadko „noworocznie”. I jak s\u0105dz\u0119 nies\u0142usznie.

Life happens. Coffee helps<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Legenda g\u0142osi, \u017ce w po\u0142owie IX wieku pewien etiopski pasterz dostrzeg\u0142 dziwne pobudzenie w\u015br\u00f3d swoich k\u00f3z, kt\u00f3re zjad\u0142y owoce z drzewka kawowego (Coffea arabica). Zainteresowany t\u0105 obserwacj\u0105 zani\u00f3s\u0142 zebrane owoce do \u015bwiat\u0142ych kap\u0142an\u00f3w, a ci zaparzyli z nich nap\u00f3j. Ten, kt\u00f3ry mia\u0142 zmieni\u0107 \u015bwiat. Dzi\u015b jest to najbardziej popularna u\u017cywka, bez kt\u00f3rej za\u017cycia wielu z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2159,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,8],"tags":[],"class_list":["post-2158","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-punkt-widzenia","category-styl-zycia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2158"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2162,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2158\/revisions\/2162"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}