Peter Lynch, legendarny inwestor i by\u0142y manager funduszu Fidelity Magellan cz\u0119sto ironizuje, \u017ce kursy akcji rosn\u0105 na „\u015bcianie strachu”, a du\u017ce spadki najcz\u0119\u015bciej maj\u0105 miejsce w poniedzia\u0142ki (czego dowodzi cho\u0107by Czarny poniedzia\u0142ek z 1987 roku). Wynika to st\u0105d, \u017ce podczas weekendowej przerwy w notowaniach inwestorzy maj\u0105 czas, aby sta\u0107 si\u0119 wytrawnymi „ekonomistami” i troch\u0119 si\u0119 pomartwi\u0107. A nast\u0119pnie zmartwienia te w po\u015bpiechu przekuwaj\u0105 w czyny w najbli\u017cszym dniu handlu (sprzedaj\u0105c). Ostatecznie, jak m\u00f3wi znane powiedzenie, argumenty gie\u0142dowych nied\u017awiedzi brzmi\u0105 zawsze bardziej racjonalnie i przekonuj\u0105co.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem, jak dowodzi Lynch, wielokrotnie wi\u0119cej pieni\u0119dzy zosta\u0142o utraconych przy pr\u00f3bie przewidzenia ruch\u00f3w rynk\u00f3w (timing the market<\/em>), ni\u017c podczas rzeczywistych krach\u00f3w. St\u0105d jego rad\u0105 jest nie przejmowa\u0107 si\u0119 nimi i skupi\u0107 si\u0119 na dzia\u0142aniu – wybraniu dobrych akcji i trzymaniu ich tak d\u0142ugo, jak stoj\u0105ce za nimi fundamenty (pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 jego s\u0142owami – story<\/em>) pozostaj\u0105 dobre.<\/p>\n\n\n\n Lynch wie co m\u00f3wi, a jego podej\u015bcie do inwestowania jest chyba najbli\u017csze zwyk\u0142emu cz\u0142owiekowi – twierdzi on nawet, \u017ce przeci\u0119tny inwestor ma wi\u0119ksze szanse odnie\u015b\u0107 sukces ni\u017c dowolny zarz\u0105dzaj\u0105cy funduszem inwestycyjnym, czy inny makler dzia\u0142aj\u0105cy na zlecenie klient\u00f3w i pod presj\u0105 wynik\u00f3w. Dlaczego tak jest wyja\u015bnia w swoich ksi\u0105\u017ckach, do kt\u00f3rych jeszcze wr\u00f3cimy w innym miejscu. O jednej z nich wspomina\u0142em we wpisie „Procent sk\u0142adany”<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna z tego wysnu\u0107 bardziej og\u00f3ln\u0105 tez\u0119 – niepok\u00f3j i obawy towarzysz\u0105 nam na co dzie\u0144, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest nies\u0142uszna lub po prostu niepotrzebna.<\/p>\n\n\n\n Liczba przypadk\u00f3w chronicznego, chorobliwego niepokoju (anxiety<\/em>) ro\u015bnie, wraz z r\u00f3\u017cnego rodzaju fobiami, depresj\u0105 i uzale\u017cnieniami. Przykro na to patrze\u0107, tego s\u0142ucha\u0107, o tym czyta\u0107 i samemu to prze\u017cywa\u0107 – rzadziej lub cz\u0119\u015bciej, nie ma ludzi zupe\u0142nie wolnych od zmartwie\u0144. Tymczasem wi\u0119kszo\u015b\u0107 rzeczy, o kt\u00f3re si\u0119 martwimy nigdy si\u0119 nam nie przydarzy. A je\u015bli w ko\u0144cu si\u0119 przydarzy, to c\u00f3\u017c? B\u0119dziemy musieli sobie z nimi poradzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n A nawet je\u015bli sobie nie poradzimy to zmierzymy si\u0119 z tym strachem w\u00f3wczas, gdy przyjdzie na to czas i nie b\u0119dziemy musieli prze\u017cywa\u0107 go dwukrotnie. Przypomnia\u0142a mi si\u0119 w tym miejscu znana scena z „Ojca Chrzestnego” (The Godfather<\/em>) Mario Puzo<\/strong>, gdy Santino „Sonny” Corleone, syn Vita, wiecznie nerwowy, zapalczywy, agresywny i neurotyczny zostaje w ko\u0144cu sprowokowany i wci\u0105gni\u0119ty w zasadzk\u0119. Nagle orientuje si\u0119, \u017ce zaraz zginie. \u201eI\u00a0wte\u00addy, w\u00a0u\u0142am\u00adku se\u00adkun\u00addy, za\u00adnim co\u00adkol\u00adwiek si\u0119 sta\u00ad\u0142o, San\u00adti\u00adno Cor\u00adle\u00adone po\u00adj\u0105\u0142, \u017ce ju\u017c jest po nim. I\u00a0w\u00a0owej chwi\u00adli umys\u0142 jego by\u0142 kla\u00adrow\u00adny, wy\u00adzby\u00adty wszel\u00adkiej gwa\u0142\u00adtow\u00adno\u00ad\u015bci, tak jak\u00adby uta\u00adjo\u00adny strach, na\u00adresz\u00adcie re\u00adal\u00adny i\u00a0obec\u00adny, oczy\u00ad\u015bci\u0142 go<\/em>\u201d. Przyznasz chyba, \u017ce nie jest weso\u0142o odzyska\u0107 spok\u00f3j dopiero w momencie nadchodz\u0105cej \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n I dlatego w\u0142a\u015bnie martwienie si\u0119 jest bezcelowe. Krachy na rynkach pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej wyst\u0105pi\u0105 – to jest pewne. Niekt\u00f3re inne nieszcz\u0119\u015bcia, kt\u00f3re sobie wyobra\u017casz r\u00f3wnie\u017c, ale nie jeste\u015b w stanie przewidzie\u0107 kiedy, a nawet czy w og\u00f3le to nast\u0105pi. A kiedy przygotujesz si\u0119 na pow\u00f3d\u017a, B\u00f3g ze\u015ble gradobicie.<\/p>\n\n\n\n Pewne jest tylko to, \u017ce jak Sonny i Ty kiedy\u015b umrzesz. I ludzie dooko\u0142a Ciebie r\u00f3wnie\u017c. Co akurat zdaniem Steve Jobsa jest najlepszym wynalazkiem natury, poniewa\u017c powinno uwolni\u0107 Ci\u0119 od my\u015bli, \u017ce masz co\u015b w \u017cyciu do stracenia. Memento mori<\/em> nie jest zreszt\u0105 przecie\u017c jego wynalazkiem.<\/p>\n\n\n\n Winston Churchill mawia\u0142, \u017ce nie chcia\u0142by by\u0107 starcem na \u0142o\u017cu \u015bmierci, kt\u00f3ry stwierdzi, \u017ce prze\u017cy\u0142 wiele trudno\u015bci, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 nigdy si\u0119 nie wydarzy\u0142a. Twierdzi\u0142 zatem ca\u0142e \u017cycie, pomimo gn\u0119bi\u0105cych i go nawrot\u00f3w depresji (kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142 swoim czarnym psem), \u017ce jest optymist\u0105, poniewa\u017c nie widzi wielkiego po\u017cytku z bycia kim\u015b innym.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3rzy psychologowie radz\u0105, \u017ce je\u015bli chcemy i lubimy troch\u0119 si\u0119 pomartwi\u0107, to warto to zaplanowa\u0107 i wyznaczy\u0107 na ten cel okre\u015blony punkt dnia. „Martwi\u0119 si\u0119 dzi\u015b o 15:00<\/em>” – powiedz sobie, a na pewno znajdziesz w tym czasie lepsze rzeczy do roboty. <\/p>\n\n\n\n Nie martw si\u0119 zatem przesadnie i bezproduktywnie i b\u0105d\u017a optymist\u0105. Optymista twierdzi w ko\u0144cu, \u017ce \u017cyjemy w najlepszym z mo\u017cliwych \u015bwiat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n I nawet pesymista obawia si\u0119, \u017ce to prawda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Peter Lynch, legendarny inwestor i by\u0142y manager funduszu Fidelity Magellan cz\u0119sto ironizuje, \u017ce kursy akcji rosn\u0105 na „\u015bcianie strachu”, a du\u017ce spadki najcz\u0119\u015bciej maj\u0105 miejsce w poniedzia\u0142ki (czego dowodzi cho\u0107by Czarny poniedzia\u0142ek z 1987 roku). Wynika to st\u0105d, \u017ce podczas weekendowej przerwy w notowaniach inwestorzy maj\u0105 czas, aby sta\u0107 si\u0119 wytrawnymi „ekonomistami” i troch\u0119 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":876,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,8],"tags":[],"class_list":["post-874","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-punkt-widzenia","category-styl-zycia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=874"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":885,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/874\/revisions\/885"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}