{"id":968,"date":"2021-06-25T21:08:10","date_gmt":"2021-06-25T19:08:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/?p=968"},"modified":"2021-06-25T21:08:10","modified_gmt":"2021-06-25T19:08:10","slug":"matematyczny-jezyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/?p=968","title":{"rendered":"Matematyczny j\u0119zyk"},"content":{"rendered":"\n<p>Matematyka mo\u017ce i jest kr\u00f3low\u0105 nauk, ale nie jest to kr\u00f3lowa szczeg\u00f3lnie kochana przez swoich podw\u0142adnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Podobno wedle wszystkich prawide\u0142 istniej\u0105 tylko dwa rodzaje rzeczywistych ludzkich geniuszy &#8211; matematyczni i muzyczni, reszta to tylko kreacja nisz i podkategorii. Tak czy inaczej, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas \u017cadnymi geniuszami nie jest i matematyki szczerze nie lubi.<\/p>\n\n\n\n<p>Prawdopodobnie zreszt\u0105 w szkole uczono nas na matematyce nie tego co trzeba &#8211; w prawdziwym \u017cyciu bardziej przydaje si\u0119 w ko\u0144cu statystyka i szybka arytmetyka ni\u017c algebra, geometria i trygonometria.<\/p>\n\n\n\n<p>Mamy zatem jaki\u015b problem z matematyk\u0105. A mo\u017ce chodzi tu o j\u0119zyk jakim si\u0119 pos\u0142ugujemy m\u00f3wi\u0105c o liczbach? Mo\u017ce sami utrudniamy sobie zadanie?<\/p>\n\n\n\n<p>Przywo\u0142uj\u0105c przyk\u0142ad za Malcolmem Gladwellem &#8211; zapiszmy przypadkowe cyfry: 4, 8, 5, 3, 9, 7, 6. To tylko 7 cyfr.<\/p>\n\n\n\n<p>Odczytaj je g\u0142o\u015bno.<\/p>\n\n\n\n<p>A teraz zamknij oczy na 20 sekund i spr\u00f3buj przywo\u0142a\u0107 je znowu &#8211; teraz ju\u017c z pami\u0119ci.W kr\u0119gu naszych j\u0119zyk\u00f3w europejskich masz tylko oko\u0142o 50% szans na zapamietanie tej sekwencji prawid\u0142owo. Ale je\u015bli m\u00f3wi\u0142by\u015b po chi\u0144sku, prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce zapami\u0119tasz ten ci\u0105g i bezb\u0142\u0119dnie go potw\u00f3rzysz wynosi\u0142oby niemal 100%.<\/p>\n\n\n\n<p>Jest tak dlatego, \u017ce nasz m\u00f3zg zachowuje informacje w pami\u0119ci kr\u00f3tkotrwa\u0142ej w oko\u0142o 2-3 sekundowych segmentach. Pewnie zauwa\u017cy\u0142e\u015b, \u017ce je\u015bli kto\u015b dyktuje Ci d\u0142u\u017cszy tekst i nie robi przy tym cyklicznych przerw, to po chwili (raczej kr\u00f3tszej, ni\u017c d\u0142u\u017cszej) prosisz o powt\u00f3rzenie. Tw\u00f3j m\u00f3zg jest wspania\u0142y je\u015bli chodzi o pami\u0119\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 (jego fragment wielko\u015bci ziarnka piasku mo\u017ce trwale pomie\u015bci\u0107 2 tysi\u0105ce terabajt\u00f3w informacji), ale z pami\u0119ci kr\u00f3tkotrwa\u0142ej podrzuca ci na raz tylko segmenty o bardzo ograniczonej d\u0142ugo\u015bci. Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce w j\u0119zyku chi\u0144skim wypowiedzenie tych 7 cyfr zajmuje w\u0142a\u015bnie oko\u0142o 2 sekund. Nasze d\u0142ugie &#8222;cztery&#8221; i &#8222;siedem&#8221; to w tym j\u0119zyku jedynie kr\u00f3tkie &#8222;<em>si<\/em>&#8221; i &#8222;<em>qi<\/em>&#8222;.<\/p>\n\n\n\n<p>Dialekt kanto\u0144ski, u\u017cywany np. w Hong Kongu, jest jeszcze bardziej lapidarny i pozwala swoim u\u017cytkownikom \u0142atwo zapami\u0119ta\u0107 do 10 liczb na raz. Wystarczaj\u0105co du\u017co, aby bezb\u0142\u0119dnie odtworzy\u0107 numer czyjego\u015b telefonu po jego jednokrotnym wypowiedzeniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Id\u0105c dalej &#8211; u\u017cywamy te\u017c dziwnych i niesp\u00f3jnych okre\u015ble\u0144 na liczby. Najpierw mamy &#8222;na\u015bcie&#8221;, potem s\u0105 &#8222;dziesi\u0105t&#8221;. Angielski jest zreszt\u0105 jeszcze gorszy &#8211; m\u00f3wimy w nim &#8222;<em>fourteen<\/em>&#8222;, ale nie m\u00f3wimy &#8222;oneteen&#8221; czy &#8222;twoteen&#8221;, tylko &#8222;<em>eleven<\/em>&#8221; i &#8222;<em>twelve<\/em>&#8222;. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce w j\u0119zyku angielskim przy liczbach &#8222;na\u015bcie&#8221; ich wypowiadanie zaczyna si\u0119 od drugiej cyfry (&#8222;<em>fourteen<\/em>&#8222;), aby nast\u0119pnie powr\u00f3ci\u0107 do pierwszej cyfry pocz\u0105wszy od 21 (&#8222;<em>twenty one<\/em>&#8222;).<\/p>\n\n\n\n<p>Natomiast w j\u0119zyku chi\u0144skim mamy prosty i logiczny system. Nasze &#8222;jedena\u015bcie&#8221; to u nich &#8222;dziesi\u0119\u0107 jeden&#8221;, nasze &#8222;dwadzie\u015bcia cztery&#8221; to u nich &#8222;dwie dziesi\u0105tki cztery&#8221;. W efekcie ju\u017c czteroletnie chi\u0144skie dzieci licz\u0105 bez problemu do czterdziestu, podczas gdy te same dzieci w naszym kr\u0119gu kulturowym z b\u00f3lem dobijaj\u0105 w tym samym wieku do po\u0142owy tej liczby.<\/p>\n\n\n\n<p>Popro\u015b chi\u0144skie i zachodnie dziecko, aby doda\u0142o w g\u0142owie trzydzie\u015bci siedem (<em>thirty seven<\/em>) i dwadzie\u015bcia dwa (<em>twenty two<\/em>). Nasze dzieci najpierw musz\u0105 prze\u0142o\u017cy\u0107 w g\u0142owie te s\u0142owa na liczby (37+22) i dopiero licz\u0105: 7+2 to 9 a 30+20 to 50, zatem 59.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale popro\u015b chi\u0144skie dziecko, aby doda\u0142o &#8222;trzy dziesi\u0105tki siedem&#8221; i dwie dziesi\u0105tki dwa&#8221; i rozwi\u0105zanie jest ju\u017c w samych s\u0142owach &#8211; &#8222;pi\u0119\u0107 dziesi\u0105tek dziewi\u0119\u0107&#8221;. Ich j\u0119zyk czyni matematyk\u0119 przyjazn\u0105, \u0142atw\u0105 i przyjemn\u0105. Nawet u\u0142amki. Nasze &#8222;trzy pi\u0105te&#8221; to u nich co\u015b na kszta\u0142t &#8222;we\u017a trzy z pi\u0119ciu&#8221;, co czyni ju\u017c sam\u0105 koncepcj\u0119 bardzo przyst\u0119pn\u0105 i si\u0119ga do esencji rzeczy.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017ce zatem to j\u0119zyk, w kt\u00f3rym m\u00f3wimy o matematyce jest problemem &#8211; dla naszej os\u0142abionej przez u\u017cywanie urz\u0105dze\u0144 elektronicznych pami\u0119ci oraz naszej logiki, a nie same liczby. I nie nasz brak talentu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Matematyka mo\u017ce i jest kr\u00f3low\u0105 nauk, ale nie jest to kr\u00f3lowa szczeg\u00f3lnie kochana przez swoich podw\u0142adnych. Podobno wedle wszystkich prawide\u0142 istniej\u0105 tylko dwa rodzaje rzeczywistych ludzkich geniuszy &#8211; matematyczni i muzyczni, reszta to tylko kreacja nisz i podkategorii. Tak czy inaczej, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas \u017cadnymi geniuszami nie jest i matematyki szczerze nie lubi. Prawdopodobnie zreszt\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":969,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-968","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-punkt-widzenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/968","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=968"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/968\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":970,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/968\/revisions\/970"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/969"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=968"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=968"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pozeraczksiazek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=968"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}